راهنمای جامع انواع نخهای نساجی و ویژگیهای آنها

مقدمه
انتخاب نخ مناسب یکی از پایهایترین مراحل در تولید پارچه باکیفیت است. نخها بسته به الیاف اولیه، روش تولید و افزودنیهای شیمیایی یا طبیعی، ویژگیهای متفاوتی مانند نرمی، جذب رطوبت، مقاومت مکانیکی و کشسانی و جذب رطوبت متفاوتی دارند. در این مقاله، با انواع متداول نخ در بازار داخلی و جهانی آشنا میشوید و در پایان بهترین گزینهها را برای پارچه لباس کودک را خواهید شناخت.
نکات کلیدی در انتخاب نخ
– **هدف مصرف**: لباس روزمره، لباس ورزشی، منسوجات خانگی یا پوشاک حساس مثل لباس کودک
– **خواص فیزیکی**: مقاومت کششی، الاستیسیته، ثبات رنگ
– **خواص فیزیولوژیک**: جذب رطوبت، تنفسپذیری، ضد حساسیت
– **دوام و شستوشو**: مقاومت به شستوشو و سایش
– **هزینه و دسترسی**: قیمت الیاف، موجودی بازار و فناوریهای تکمیلی
راهنمای جامع انواع نخهای نساجی و ویژگیهای آنها
انواع نخهای متداول در صنعت نساجی
1. نخ پنبهای (Cotton Yarn)
• منبع: دانههای پنبه
• ویژگیها:
– نرمی و لطافت بالا
– جذب رطوبت تا 25٪ وزن خود
– تنفسپذیری مناسب
– مقاومت متوسط به کشش و سایش
• کاربرد: تیشرت، پیراهن، ملحفه، حوله
2. نخ پلیاستر (Polyester Yarn)
• منبع: الیاف پلیمری پتروشیمی
• ویژگیها:
– مقاومت بسیار بالا به کشش و سایش
– خشکشدن سریع
– عدم جذب رطوبت (هیدروفوبیک)
– پایداری رنگ در برابر نور و شستوشو
• کاربرد: پوشاک ورزشی، پوشاک بیرونی، پارچه مبلمان
3. نخ نایلون (Nylon Yarn)
• منبع: پلیآمید مصنوعی
• ویژگیها:
– استحکام کششی فوقالعاده
– کشسانی بالا و بازگشت به شکل اولیه
– مقاومت مناسب به سایش
– جذب رطوبت حداقلی
• کاربرد: جوراب، لباس شنا، نخ دوخت
4. نخ پشمی (Wool Yarn)
• منبع: پشم گوسفند، بز آنغوره، آلپاکا
• ویژگیها:
– عایق حرارتی عالی
– جذب رطوبت متوسط بدون حس خیس بودن
– مقاومت در برابر چینخوردگی
– قابلیت تورق و کرکی شدن
• کاربرد: لباس گرم، پوشاک کوهنوردی، فرش
5. نخ ابریشم (Silk Yarn)
• منبع: کرم ابریشم (B. mori)
• ویژگیها:
– درخشندگی طبیعی و لطافت بسیار بالا
– جذب رطوبت تا 30٪ وزن خود
– مقاومت کششی نسبتاً خوب
– گرانقیمت و نیازمند مراقبت خاص در شستوشو
• کاربرد: شال، روسری، پیراهن مجلسی
6. نخ بامبو (Bamboo Yarn)
• منبع: ترکیب شیمیایی سلولز بامبو
• ویژگیها:
– نرمی شبیه ابریشم
– خواص ضدباکتریال و ضدحساسیت طبیعی
– جذب رطوبت بالا و خشکشدن سریع
– پایداری رنگ متوسط
• کاربرد: لباس کودک، لباس ورزشی، ملحفه
7. نخ لیوسل / تنسل (Lyocell / Tencel Yarn)
• منبع: الیاف سلولزی بازیافتی از چوب
• ویژگیها:
– مقاومت کششی عالی، حتی در حالت مرطوب
– نرمی و درخشندگی ملایم
– تنفسپذیری و جذب رطوبت بالا
– دوستدار محیطزیست (حلشونده در حلال کمخطر)
• کاربرد: پوشاک زنانه، لباس زیر، ملحفههای لوکس
8. نخ اکریلیک (Acrylic Yarn)
• منبع: پلیاکریلونیتریل
• ویژگیها:
– سبکوزن و حفظ گرما
– مقاومت متوسط به سایش و جذب رطوبت پایین
– ثبات رنگ خوب
– قیمت اقتصادی
• کاربرد: بافتنی، ژاکت، کلاه
### 9. نخ اسپاندکس / لاکرا (Spandex / Lycra)
• منبع: پلییورتان
• ویژگیها:
– کشسانی بسیار بالا (تا 5–8 برابر طول اولیه)
– بازیابی شکل عالی
– پایداری در دما و شستوشو
• کاربرد: لباس ورزشی، شلوارهای جذب بدن، مایو
نخ مناسب برای پارچه لباس کودک
برای پارچه لباس نوزاد و کودک باید اولویت را به نرمی، تنفسپذیری و ضدحساسیت بودن بدهیم:
1. نخ پنبه ارگانیک
– عاری از حشرهکش و آفتکش
– نرمی طبیعی و جذب نسبی رطوبت
– ضدحساسیت
2. نخ بامبو
– خاصیت ضدباکتریالی طبیعی
– لطافت شبیه ابریشم
– تنفسپذیری بالا
3. نخ لیوسل (Tencel)
– جذب و انتقال رطوبت بهخوبی
– مقاومت کششی بالا در شستوشو
– سازگار با محیطزیست
4. ترکیب پنبه–اسپاندکس (Cotton–Spandex Blend)
– حفظ لطافت پنبه
– کشسانی ملایم برای سهولت پوشیدن
– پایداری شکل در طول روز
نکته مهم:
– **پرزدهی کم** و **عدم ایجاد اصطکاک** پوستی
– استفاده از مواد رنگزا و تکسچردار با گواهینامه Oeko-Tex
—
نکات تکمیلی برای خرید نخ باکیفیت
– از **مراجعی با گواهینامه استاندارد** (ISO, Oeko-Tex) خرید کنید.
– **نمونه بافت** کوچک سفارش دهید تا پیش از تولید نهایی کیفیت نخ را ارزیابی کنید.
– **مشخصات فنی** هر نخ (تنسایل، میزان کشسانی، ضخامت نهایی) را از تأمینکننده بخواهید.
—
نتیجهگیری
انتخاب نخ مناسب، نقطه آغاز تولید پارچهای است که دوام، راحتی و زیبایی همزمان داشته باشد. در این مقاله با انواع نخهای متداول و کاربردهای آنها آشنا شدیم و بهترین گزینهها برای پارچه لباس کودک را معرفی کردیم. برای موفقیت در تولید منسوجات باکیفیت، همیشه کیفیت الیاف، استانداردهای زیستمحیطی و نیاز نهایی کاربر را در نظر بگیرید.
| نوع نخ | منبع | نرمی | جذب رطوبت | مقاومت کششی | الاستیسیته | تنفسپذیری | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| پنبه | دانههای پنبه | بالا | بالا | متوسط | پایین | بالا | تیشرت، پیراهن، ملحفه، حوله |
| پلیاستر | الیاف پلیمری پتروشیمی | متوسط | پایین | بالا | متوسط | کم–متوسط | پوشاک ورزشی، مبلمان |
| نایلون | پلیآمید مصنوعی | متوسط | پایین | بسیار بالا | بالا | کم | جوراب، لباس شنا، نخ دوخت |
| پشم | پشم گوسفند/آلپاکا | متوسط–بالا | متوسط | متوسط | متوسط | متوسط | لباس گرم، فرش، کوهنوردی |
| ابریشم | کرم ابریشم | بسیار بالا | بالا | متوسط | پایین–متوسط | متوسط | شال، پیراهن مجلسی |
| بامبو | سلولز بامبو | بالا | بالا | متوسط | پایین | بالا | لباس کودک، ملحفه |
| لیوسل/تنسل | الیاف سلولزی بازیافتی | بالا | بالا | بالا | پایین | بالا | پوشاک زنانه، ملحفه لوکس |
| اکریلیک | پلیاکریلونیتریل | متوسط | پایین | متوسط | پایین–متوسط | کم | بافتنی، ژاکت، کلاه |
| اسپاندکس/لاکرا | پلییورتان | پایین | پایین | متوسط | بسیار بالا | کم | لباس ورزشی، مایو |